NOTA OLUŞTURMA AŞAMASI - 2

NOTA ADLARI ve SÜRELERİ
UZATMA BAĞI ve DEYİM BAĞI
ARTİKÜLASYON (İCRA) VE DİNAMİK (GÜRLÜK) İŞARETLERİ

Bir önceki örneğimizde, LilyKDE eklentisiyle parçamızın başlığını, çalgı grubunu, ölçü birimini, tonunu oluşturmuş ve daha sonra parçamızı hazırlamıştık.

Bu bölümde nota girişlerini biraz daha detaylı olarak anlatmaya başlayacağız.

NOTA ADLARI ve SÜRELERİ

Bu örnekte, ölçü birimi, tonalite ayarlarını başta yaptığımızı düşünerek sadece "nota süreleri" üzerine yoğunlaşacağız.

Notaları, harf karşılıkları ile birlikte gireceğiz. Harf karşılıklarına göre notalar şöyle sıralanmaktadır:

Süreler ise şöyle sıralanmaktadır:

Nota yazma aşamasında önce notanın harf karşılığını, sonra da süresini yazarız. "Noktalı" süreler için ise, süre rakkamının arkasına sadece nokta koymamız yeterlidir.

Bu bilgileri hemen bir örnekte kullanalım şimdi. Ölçümüz 2/4'lük, tonumuz şimdilik Do Majör olsun. İlk ölçümüze, ikilik do; ikinci ölçümüze noktalı dörtlük re ve sekizlik mi; üçüncü ölçümüze dörtlük fa ve dörlük sus; dördüncü ölçümüze ikilik sol notası gireceğiz. Sus girmek için "r" harfini gireriz. Çünkü müzik ingilizcesinde "rest", "sus anlamına gelmektedir. Biz de bu kelimenin baş harfini kullanırız. Aşağıda bu nota girişinin kodları görülmektedir.

c2 | d4. e8 | f4 r4 | g2 |

Bu kodlarda dikkatinizi çekmiş olan şey, ölçü çizgilerini "|" işareti ile belirtiyor olmamızdır. Ölçü çizgilerini koymak tam olarak hangi ölçüyü yazdığımızı anlamamız açısından faydalı. Şimdi bu girdiğimiz kodların notaya dönüşmesi için, dosyamızı derlemeliyiz. Bunu Kate uygulamasında LilyKDE eklentisi sayesinde yapabiliyoruz. Notayı derlediğimizde biraz önce yazılmış olan kodlar, bize aşağıdaki resimde gördüğünüz sonucu veriyor.


UZATMA BAĞI ve DEYİM BAĞI

Uzatma bağı eklemek için tilda işaretini (~) kullanacağız. Bir önceki örneğimizin ezgisini biraz değiştirelim şimdi. Bir önceki örneğimizin ikinci ölçüsündeki "mi" notasını, bir dörtlük süre uzatalım. Sus yerine "fa" notasını yerleştirelim. Son ölçüdeki "sol" notasını dörtlük süre yapalım. Bu sonuca ulaşmak için kodları değiştiriyoruz ve aşağıda görmüş olduğunuz kodları yazıyoruz.

c2 | d4. e8 ~ | e4 f4 | g4 r4 |

Bu yaptığımız değişiklik sonunda aşağıda görmüş olduğunuz sonuca ulaşıyoruz.


Deyim bağı eklemek için, bağın başlangıcına "aç parantez" '(' işaretini; bağın bittiği notaya ise "kapa parantez" ')' işaretini koymamız yeterli olacaktır. Biraz önce oluşturduğumuz örnekteki ilk iki notayı (Do ve Re notalarını) ve son iki notayı (Fa ve Sol notalarını) deyim bağı ile birbirine bağlayacağız. Bu durumda kodlarımızda küçük değişiklikler yapmamız gerekecek. Bu kod değişikliklerini aşağıdaki örnekte görmekteyiz.

c2( | d4.) e8 ~ | e4 f4( | g4) r4 |

Bu değişiklik sonucunda notamızdaki değişiklikliği de şöyle görüyoruz.

Geniş cümle bağları için ise bağına başlangıcına \( işareti; bağın bitişine ise \) işareti konulmaktadır.


ARTİKÜLASYON (İCRA) VE DİNAMİK (GÜRLÜK) İŞARETLERİ

Artikülasyon (icra) işaretlerinin öncesine tırnak işareti olarak bilinen '-' işareti konulur ve ardından ilgili işaret yerleştirilir. Bu örnekleri orjinal kılavuzdan ekran görüntüleriyle sizlere sunuyoruz.

Aşağıdaki ekran görüntüsünde, notanın yukarısında kodları ve altında da bu kodlar girildiğinde elde edilen sonuçları görüyoruz. İlk örneğimiz, stacatto, legato,aksan ve benzeri farklı icra tekniklerini göstermektedir.


Aşağıdaki örneğimizde ise, çalgı parmak numaralarının gerekli kodlar yazıldığında hangi sonuca ulaştığımızı görüyoruz.


Aşağıdaki örnekte ise gürlük işaretleri örneğini görmekteyiz. Gürlük belirtmek istediğimiz notanın hemen yanına ters slash işareti ile eklemek istediğimiz gürlüğü yazıyoruz.


Crescendo ve decrescendo işaretlerini, crescendo'nun başladığı notanın sonuna \< işaretini; decrescendo'nun başlayacağı notanın sonuna ise \> işaretini koyuyoruz. Gürlüğün biteceği yere ise \! işaretini yerleştiriyoruz.